( DW MEDIUM )
Rok: 2008
oprawa twarda
Autor: Sławomir Chłądzyński
ISBN: 978-83-919132-7-7
stron 372


OPIS:

Pomysł napisania monografii poświęconej spoiwom gipsowym i wyrobom z gipsu „dojrzewał we mnie” już od dłuższego czasu. W przemyśle gipsowym zachodzą bowiem od kilku lat bardzo istotne zmiany. Związane są one z jednej strony z szybkim rozwojem produkcji suchych mieszanek gipsowych przeznaczonych do prowadzenia wewnętrznych prac wykończeniowych oraz rozwojem nowoczesnych systemów suchej zabudowy wnętrz w budownictwie. Z drugiej strony zaś, polskie normy na spoiwa i  wyroby gipsowe podlegają procesowi nowelizacji w kierunku zharmonizowanych norm europejskich PN-EN. Proces ten jest w ostatnich kilku latach szczególnie intensywny.
Można przyjąć, że w 2008 roku skończy się I etap tworzenia norm na te wyroby. Wdrażanie nowych norm oraz dostosowanie krajowego prawa do regulacji europejskich w tym zakresie budzi szereg obaw i wątpliwości. Dotyczy to szczególnie prawidłowego przeprowadzenia odpowiednich procedur oceny zgodności, umożliwiających oznakowanie wyrobu znakiem CE. Przyczyn takiego stanu rzeczy należy upatrywać głównie w braku odpowiedniej znajomości nowych norm oraz w praktycznych trudnościach w dostosowaniu się do wymagań związanych z oznakowaniem CE. Istotnym problemem jest fakt, że normy europejskie dotyczące spoiw i  wyrobów gipsowych nie są wolne od błędów i mało precyzyjnych określeń, co stwarza wątpliwości przy ich interpretacji. Treści norm europejskich nie należy zatem przyjmować bezkrytycznie, czemu dałem wyraz w niniejszej publikacji. Przyznają to zresztą przedstawiciele Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego CEN.
Należy zatem przyjąć, że dopiero kolejne, poprawione wydania tych norm zapiszą się na trwałe w praktyce budowlanej.


SPIS TREŚCI:

Od Autora  7
1. Wprowadzenie  9
2. Historia gipsu  11
2.1. Rys historyczny stosowania i produkcji spoiw gipsowych na świecie  11
2.2. Rys historyczny stosowania i produkcji spoiw gipsowych w Polsce  16
3. Charakterystyka krajowych zasobów gipsu i anhydrytu  21
3.1. Gips i anhydryt pochodzenia naturalnego  22
3.2. Gips z odsiarczania spalin  32
3.3. Inne potencjalne źródła siarczanu wapnia  42
3.3.1. Fosfogips  42
3.3.2. Inne surowce gipsowe  49
4. Fizykochemia spoiw gipsowych  53
4.1. Charakterystyka fizykochemiczna i krystalochemiczna gipsu i anhydrytu  53
4.2. Procesy dehydratacji  64
4.3. Procesy hydratacji  67
4.4. Dodatki regulujące wiązanie spoiw gipsowych  71
5. Nowelizacja norm dotyczących spoiw i wyrobów gipsowych  75
5.1. Polityka harmonizacji technicznej na rynku wyrobów budowlanych  76
5.1.1. Harmonizacja techniczna w zakresie wyrobów budowlanych  76
5.1.2. Dyrektywa 89/106/EWG „Wyroby Budowlane”  77
5.1.3. Zasady wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu w Polsce  79
5.1.4. System krajowy – znakowanie wyrobu znakiem budowlanym  82
5.1.5. System europejski – znakowanie wyrobu znakiem CE  85
5.1.6. Zakładowa kontrola produkcji  89
5.1.6.1. Dokumentacja ZKP  90
5.1.6.2. Zakres funkcjonowania ZKP  90
5.1.6.3. Personel  91
5.1.6.4. Nadzorowanie maszyn i urządzeń produkcyjnych  91
5.1.6.5. Produkcja wyrobu  91
5.1.6.6. Reklamacje  94
5.1.6.7. Działania korygujące  94
5.2. System normalizacyjny  94
5.2.1. Europejski system normalizacyjny  94
5.2.2. Krajowy system normalizacyjny  97
5.3. Zmiany w normalizacji dotyczącej spoiw i wyrobów gipsowych  101
5.3.1. Dotychczasowe normy krajowe  102
5.3.1.1. Surowce siarczanowe  105
5.3.1.2. Spoiwa gipsowe i anhydrytowe  107
5.3.1.3. Suche mieszanki gipsowe i anhydrytowe  115
5.3.1.4. Zaprawy i betony gipsowe  119
5.3.1.5. Płyty gipsowe, gipsowo-kartonowe i gipsowo-włóknowe  124
5.3.1.6. Prefabrykowane elementy gipsowe przeznaczone do systemów wznoszenia budynków i ścian działowych  132
5.3.1.7. Materiały dekoracyjne (sztukateria gipsowa)  138
5.3.1.8. Opaski gipsowe  139
5.3.1.9. Wykaz norm krajowych i Aprobat Technicznych  139
5.3.2. System norm europejskich  141
5.3.2.1. Wprowadzenie  141
5.3.2.2. Rodzina spoiw i wyrobów gipsowych wg CEN  143
5.3.2.3. Surowce gipsowe  145
5.3.2.4. Spoiwa gipsowe wg EN 13279-1  148
5.3.2.5. Tynki i zaprawy gipsowe wg EN 13279-1  158
5.3.2.6. Kleje gipsowe do płyt gipsowych wg EN 12860  167
5.3.2.7. Kleje gipsowe do płyt gipsowo-kartonowych wg EN 14496  175
5.3.2.8. Masy szpachlowe do płyt gipsowo-kartonowych wg EN 13963  184
5.3.2.9. Spoiwa i mieszanki na podkłady podłogowe wg EN 13454-1 i EN 13813  194
5.3.2.9.1. Terminologia według EN 13318  195
5.3.2.9.2. Mieszanki na podkłady podłogowe wg EN 13813  197
5.3.2.9.3. Spoiwa i mieszanki na podkłady podłogowe według EN 13454-1   203
5.3.2.9.4. Metody badań  210
5.3.2.10. Gipsy i masy dentystyczne wg EN ISO 6873 i EN ISO 7490  213
5.3.2.11. Gipsy chirurgiczne wg Farmakopei  217
5.3.2.12. Płyty gipsowe wg EN 12859  219
5.3.2.13. Płyty gipsowo-kartonowe wg EN 520   224
5.3.2.14. Pozostałe wyroby gipsowe  237
5.3.2.14.1. Płyty zespolone gipsowo-kartonowe do izolacji cieplnej/akustycznej wg EN 13950   238
5.3.2.14.2. Wyroby wytworzone w procesie obróbki płyt gipsowo-kartonowych wg EN 14190  240
5.3.2.14.3. Prefabrykowane panele z płyt gipsowo-kartonowych z rdzeniem kartonowym wg EN 13915  242
5.3.2.14.4. Płyty gipsowe z włóknami wg prEN 15283-1 i prEN 15283-2  243
5.3.2.14.5. Elementy gipsowe do sufitów podwieszanych wg EN 14246  247
5.3.2.14.6. Odlewane wyroby gipsowe z dodatkiem włókien wg EN 13815  249
5.3.2.15. Wyroby pomocnicze  252
5.3.2.16. Wymagania dotyczące substancji niebezpiecznych  252
5.3.2.17. Wymagania w zakresie bezpieczeństwa pożarowego  256
5.3.2.18. Wykaz norm europejskich EN  269
5.3.3. Podsumowanie – kierunki zmian w normalizacji krajowej  272
6. Właściwości i zastosowanie spoiw i wyrobów gipsowych w budownictwie  279
6.1. Spoiwa gipsowe  279
6.2. Tynki i gładzie gipsowe  292
6.3. Gipsy i masy szpachlowe  302
6.4. Kleje gipsowe  304
6.5. Podkłady podłogowe  306
6.6. Składniki suchych mieszanek gipsowych  310
6.7. Prefabrykaty gipsowe  317
6.7.1. Płyty gipsowe ścienne  317
6.7.2. Płyty gipsowe z włóknami  319
6.7.3. Płyty gipsowo-kartonowe  322
7. Warunki techniczne wykonania i odbioru prac gipsowych  329
7.1. Prace tynkarskie  333
7.1.1. Wymagania dotyczące materiałów tynkarskich  333
7.1.2. Zasady wykonywania tynków  334
7.1.3. Kontrola przy odbiorze tynków  336
7.1.4. Odbiór tynków  337
7.2. Lekkie ściany działowe  337
7.2.1. Wymagania dotyczące dokumentacji  338
7.2.2. Wymagania dotyczące materiałów  338
7.2.3. Warunki wykonania lekkich ścian działowych  340
7.2.4. Odbiory robót oraz kontrola i badania przy odbiorze  340
7.3. Ściany z płyt gipsowych  343
7.3.1. Wymagania dotyczące materiałów  344
7.3.2. Wytyczne wykonywania ścian z płyt gipsowych  344
7.3.3. Kontrola przy odbiorze ścian z płyt gipsowych  348
7.3.4. Prace wykończeniowe  349
8. Literatura  351

FRAGMENT RECENZJI KSIĄŻKI:

Gips jest materiałem przyjaznym dla wykonawców i użytkowników. Użycie spoiw i materiałów gipsowych wymaga jednak określonej wiedzy i staranności wykonywania prac, by było sowicie nagrodzone pięknem i funkcjonalnością pomieszczeń, w których je zastosowano. Takie wnętrza nie tylko cieszą oko obserwatora i właściciela, lecz także zapewniają odpowiednie warunki zdrowotne i bezpieczeństwo użytkowników.
Współczesne spoiwa i wyroby gipsowe, będące często mieszaninami wielu składników, różnią się znacznie właściwościami i powinny być stosowane i użytkowane w sposób umiejętny, zgodnie z ich przeznaczeniem. Jest to konieczne, by w pełni wykorzystać ich walory robocze i użytkowe w zróżnicowanych i zmieniających się w czasie warunkach panujących na budowie. Racjonalne stosowanie wspomnianych materiałów nie może się jednak ograniczać tylko do przestrzegania instrukcji opracowanych przez producentów. Niezbędna jest wiedza, dotycząca także obowiązujących norm. Jednakże obecnie wprowadzane i modyfikowane normy, odmienne od norm dotychczas stosowanych, a także pewna niekompatybilność nowych norm gipsowych oraz niektórych przepisów dotyczących wykonywania i odbioru prac budowlanych mogą sprawiać użytkownikom spoiw i materiałów gipsowych znaczne trudności. Stąd potrzeba publikacji będącej przewodnikiem po świecie wyrobów gipsowych oraz zmieniających się norm i opracowujących je instytucji.
[...] Książka napisana przez Sławomira Chłądzyńskiego jest wartościowa i potrzebna. Jej ważną cechą i zarazem zaletą [...] jest aktualność zawartych w niej informacji, a także „widzenie perspektywiczne”, gdyż jej treść wybiega w pewnych obszarach również w przyszłość. Autor umiejętnie wykorzystał swoje doświadczenie i wiedzę, a będąc członkiem zespołu opracowującego i aktualizującego normy gipsowe, był w stanie wskazać, jakie będą zmiany i jaki kształt przyjmą normy w roku 2008. Stąd „przyszłościowe” odniesienia i np. obecność w spisie literatury normy PN-EN 13963:2008 „Masy szpachlowe do płyt gipsowo-kartonowych. Definicje, wymagania i metody badań”. Cenne są również podane przez Autora informacje dotyczące planowanych i obecnie budowanych instalacji odsiarczania spalin, stanowiących potencjalne źródło surowców gipsowych. Dużą zaletą publikacji są liczne porównania właściwości spoiw gipsowych oznaczanych zgodnie z wymaganiami starych i nowych norm. Analiza takich porównań umożliwia zachowanie „ciągłości informacji” przez wykonawców określonych badań i jest szczególnie cenna, gdyż Autor książki opatrzył wspomniane porównania stosowny mi komentarzami, wyjaśniającymi przyczyny różnic w wynikach oznaczeń wykonywanych starymi i nowymi metodami.
Za bardzo wartościowe należy uznać również informacje zawarte w rozdziale siódmym, poświęconym warunkom technicznym wykonywania i odbioru prac budowlanych, w których wykorzystane zostały spoiwa i wyroby gipsowe. W rozdziale tym Autor dokonał wnikliwej analizy stanu zgodności obowiązujących przepisów z obecnie wprowadzanymi normami gipsowymi [...].
W ocenie recenzenta omawiana książka może stanowić ważną pozycję w biblioteczce ambitnych wykonawców prac budowlanych wykorzystujących spoiwa i wyroby gipsowe oraz odbiorców tych prac, wytwórców spoiw gipsowych, producentów różnego typu mieszanek tynkarskich i budowlanych materiałów wykończeniowych, a także studentów budownictwa i technologii chemicznej o specjalności materiały budowlane. [...]
Kończąc swoje opracowanie, recenzent pragnie wyrazić uznanie dla wiedzy i pracowitości Autora oraz przekonanie, że publikacja Sławomira Chłądzyńskiego dobrze spełni swoją rolę i stanie się doskonałym przewodnikiem dla wszystkich, którzy wytwarzają, badają i stosują spoiwa gipsowe [...].
Dr inż. Marek Gawlicki